“We houden het vuurtje brandend”, zei burgemeester Lieke Schuitmaker afgelopen zondagavond 4 mei tijdens de Dodenherdenking in Chaam. De jaarlijkse herdenking bestond uit een bijeenkomst in de Ledevaertkerk, twee minuten stilte en een kranslegging op het Raadhuisplein. In haar toespraak wees Schuitmaker er op hoe belangrijk ‘verbinden’ is. “We knopen onze oude wereld aan die van nu. De loopgroepen uit Chaam, Galder en Alphen gaan samen op pad om in Wageningen het bevrijdingsvuur op te halen. We verbinden Wageningen met onze dorpen. We houden het vuurtje brandend.”

Door Berry van Oers

Nikodem Kazus

Wat vrijheid tachtig jaar geleden betekende kunnen we ons nu niet meer voorstellen. Burgemeester Schuitmaker vroeg zich af hoe we nu betekenis geven aan onze vrijheid. Ze liet zich inspireren door het verhaal van Annemiek Visser-Kazus die bij haar bij de gemeente werkt. Haar vader Nikodem Kazus was Poolse soldaat bij het 24ste Regiment Ulanen dat werd ingezet tijdens de bevrijding van Breda. Na de oorlog keerde hij er terug om daar een nieuw bestaan op te bouwen en trouwde met Annie. Nikodem leefde tussen twee werelden: zijn oude geboorteland Polen en zijn nieuwe land Nederland.

Slachtoffers

Ceremoniemeester Wim in ’t Veld opende de bijeenkomst in de Ledevaertkerk, na een introductie van Peter van der Stoel op het kerkorgel. In ’t Veld wees erop dat we de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdenken, maar ook de slachtoffers die er daarna vielen en nog steeds overal ter wereld vallen. “Ik ben vrij om mij te zijn. Laten we samen vrij zijn”, zei hij poëtisch. Burgemeester Schuitmaker heette vervolgens de aanwezigen welkom waaronder wethouders, raadsleden, gemeentepersoneel, de scouting en de loopgroep. “Fijn dat we dit zo elk jaar kunnen doen”, zei ze.

Alert

Zangvereniging Euterpe onder leiding van Corné Pijnenburg voerde zondagavond het stemmige ‘Song of Peace’ uit met een mooie solo door Jacqueline Verheijen. In zijn overdenking memoreerde Andries van Dijk namens de Ledevaertkerk de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. “We moeten alert zijn op de bedreigingen van onze democratie”, benadrukte hij. Van Dijk wees in dat verband naar enkele huidige wereldleiders. Harmonie St. Cecilia en Euterpe brachten samen het volkslied van Canada, de bevrijders van Chaam, en het volkslied van Polen, de bevrijders van Alphen, ten gehore. Deze ode aan de bevrijders was een bijzonder moment dat door de aanwezigen zwijgend en zittend werd beleefd.

Kostbaar

Diaken en aalmoezenier buiten dienst Joop Smies vertelde dat hij in de oorlog als kleine jongen op de fiets bij zijn vader in zijn woonplaats Amsterdam werd staande gehouden. Hij begreep het niet. “Als we straks thuis zijn zal ik je het wel vertellen”, zei zijn vader. Later was kleine Joop op de Dam terwijl er geweerschoten klonken uit het gebouw van Peek & Cloppenburg. Samen met zijn moeder rende hij de Bijenkorf binnen. “Als ze dat niet had gedaan had ik hier nu niet gestaan”, zei Smies. Hij wees er op dat in vrijheid leven zoals nu kostbaar is. Smies: “We moeten alles doen om dat in stand te houden!” Siem en Lieve Zwijnenberg droegen het gedicht ‘Vandaag en morgen’ voor van Femke Allaart: “Ons leven is een aaneenschakeling van keuzes maken. We kiezen samen om te gedenken.”

Kransen

Vanaf de Ledevaertkerk was er een stille tocht naar de monumenten op het Raadhuisplein. Na de taptoe, subliem gespeeld door trompettist Peter, en twee minuten stilte voerde de Harmonie onder leiding van Pieter Zwaans twee coupletten van het Wilhelmus uit. Lizzy van Engelen droeg een gedicht voor. Daarna werden er kransen gelegd door onder meer Guust van der Steen namens de veteranen, maar ook door de scouting, diaken Smies en de burgemeester en wethouders, begeleid door de Harmonie met de stemmige koralen ‘Nottingham’, ‘Eventide’ en ‘Aurelia’.

Zie verderop in jouw weekblad nog een mooie fotocollage van deze indrukwekkende Dodenherdenking.