Zaterdag 2 juni 1906 verscheen voor de eerste keer Baarl’s Nieuws en Advertentieblad. Uitgever, mijn opa Tjeerd de Jong, zal er zeker trots op geweest zijn. Sinds mei van datzelfde jaar had hij zijn drukkerij gevestigd te Baarle-Hertog. Tot voor kort ging ik ervan uit dat van dat eerste nummer geen enkel exemplaar bewaard was gebleven. Veelvuldig heb ik mijn vader het hoe en waarom horen vertellen: Tjeerd had van de familie Braeckmans uit Brecht - zijn laatste werkgever - het verzoek gekregen om te overwegen terug naar Brecht te komen en op termijn de drukkerij daar over te nemen. Dit voorstel had hij met zijn vrouw Godelieve Baumers uitgebreid besproken en ze wilden erop in gaan.
Natuurlijk was dit in het voorjaar van 1918 niet zo eenvoudig uit te voeren. De Groote Oorlog (eerste wereldoorlog) was nog volop gaande en bovendien werd België gescheiden van Nederland door de dodendraad. Nog even geduld dus. Wel besloten zij, na een conflict met ’huisbaas’ meester Joosen, halsoverkop te verhuizen en zich te vestigen in de Spoorstraat (Roosakkerstraat, later Drukkerstraatje genoemd). Helaas werden de eerste twaalf jaargangen van de plaatselijke krant niet meegenomen. Vandaar deze leemte. 2 Oktober 1918 kwam hij plotseling op 54-jarige leeftijd te overlijden. Weg vertrek uit Baarle; de krant bleef (gelukkig) vooral door toedoen van mijn oma verder bestaan.
Het gemis van deze oude jaargangen heeft me nog meer bewust gemaakt van het nut om enkele exemplaren per editie zorgvuldig te bewaren en bovendien zo mogelijk ontbrekende nummers op te sporen. Ook heeft ’de tand des tijds’ haar sporen achtergelaten. Zonder een gedegen conserverende behandeling van het kunstatelier van de zusters Norbertinessen en met name het ’vakvrouwschap’ van zuster Dorothea zou er alsnog veel verloren zijn gegaan.
We zijn inmiddels een eeuw verder. Wat vandaag in ’Ons Weekblad’ staat heeft wellicht nog niet zoveel historische waarde, maar na verloop van tijd neemt het belang ervan zeer zeker toe. Vluchtigheid wordt verruild voor eeuwigheidswaarde. Bovendien kan alleen het besef van het verleden ons het heden beter doen verstaan. Ook dienen we ons terdege bewust te blijven van de importantie van het geschreven woord.
Bewaren en conserveren is één ding, maar wat heb je aan al die bewaarde weekbladen als ze niet of nauwelijks toegankelijk zijn? Ruim 100.000 pagina’s op goed geluk doorbladeren op zoek naar dat ene stukje informatie is een uitdagende bezigheid. Ik ben dan ook zeer verheugd dat alle bewaarde jaargangen van Ons Weekblad het afgelopen jaar zijn gedigitaliseerd in een omvangrijk project van het Regionaal Archief Tilburg in samenwerking met Heemkring Amalia van Solms en onze uitgeverij.
Gedurende dit project werd via een omweg ook het allereerste nummer teruggevonden bij de KU Leuven. U zult begrijpen dat dit voor mijn familie en mijzelf een bijzonder moment was; de kers op de spreekwoordelijke taart. Vaak had ik mij een voorstelling gemaakt van wat er in die eerste uitgave stond. Nu kon ik eindelijk eigenhandig de eerste woorden lezen die mijn grootvader richtte tot de lezers. Ook u kunt vanaf nu met enkele klikken en enkele zoektermen op zoek naar informatie over uzelf, uw familie, uw vereniging of uw onderneming. Het voelt alsof we hiermee een stuk lokale geschiedenis teruggeven aan de gemeenschap.
Ik wil graag mijn dank uitspreken aan alle betrokkenen die deze digitalisering mogelijk hebben gemaakt en wens iedereen buitengewoon veel plezier toe met het grasduinen in de historie van ons mooie Baarle, Alphen en Chaam; de historie van ‘Ons Weekblad’.
Joep de Jong
