“Op zondag 11 oktober is het zo ver. De hele dag staan dan de deuren van de kerk wagenwijd open en willen we samen met de Chaamse bevolking het 100-jarig bestaan van ons gebouw vieren”, vertelt Ine Ultee van het parochiebestuur. Honderd jaar geleden, om precies te zijn op 12 oktober 1926, werd de kerk van Sint Antonius Abt aan de Chaamse Dorpsstraat plechtig ingewijd. Op zondag 11 oktober wordt dit bijzondere eeuwfeest vanaf 09.30 uur gevierd met een boeiend dagvullend programma, onder het motto ‘100 jaar een bijzondere plek in Chaam’. Om 16.00 uur wordt de dag feestelijk afgesloten. “Aanmelden vooraf is niet nodig. Loop gewoon binnen. Iedereen is van harte welkom”, zeggen de organisatoren.

Door Berry van Oers

Viering

“De 100ste verjaardag is een mooi moment om stil te staan bij de rijke geschiedenis van het kerkgebouw en bij de vele mensen die er in al die jaren samenkwamen”, zegt het kernteam. Men kreeg daarbij steun van de gemeente, heemkundekring Carel de Roy, de fotoclub Chaam en vele vrijwilligers. De feestelijke dag begint in de ochtend om 09.30 uur met een plechtige eucharistieviering waarin pastoor Jochem van Velthoven de hoofdcelebrant is. Het belooft een mooie viering te worden waaraan de beide zangkoren zullen meewerken. Ine: “Na de viering is er gelegenheid om elkaar te ontmoeten en samen herinneringen op te halen onder het genot van een hapje, een drankje en muziek.” De hele verdere dag zijn er volop activiteiten. Om 11.30 uur brengt Harmonie St. Cecilia een serenade. De Harmonie werd destijds (her)opgericht in 1893 door pastoor Janus Verhoeven. “We willen onze ‘roots’ graag luister bijzetten met een marshulde tijdens het eeuwfeest op 11 oktober”, laat het Harmoniebestuur weten. Bovendien was de Harmonie er honderd jaar geleden tijdens de inwijding van het gebouw in 1926 ook bij.

Rondleidingen

“Daarna gaan we naar het kerkhof waar pastoor Meeuwese, de bouwpastoor, ligt begraven, voor een onthulling”, laat het kernteam ‘geheimzinnig’ weten. 's Middags zijn er rondleidingen door het kerkgebouw onder leiding van een gids. Er is heel wat te zien in de kerk zoals de prachtige Kruisweg uit de negentiende eeuw, in 1903 geschonken door de Begijnen uit Turnhout en in 2012 gerestaureerd. Andere bezienswaardigheden zijn onder meer het Maria-altaar, de preekstoel met fraai houtsnijwerk, het kerkorgel, de Mariakapel en uiteraard het houten beeld van de Sint Antonius Abt, patroonheilige van de Chaamse parochiekerk. Er is een doorlopende diapresentatie over de gebrandschilderde ramen die een geschenk zijn van de Chaamse bevolking aan de eertijdse pastoor Aarts die achtentwintig jaar lang pastoor is geweest in Chaam. Hoe kan het dat deze ramen het opblazen van de toren op het einde van de oorlog hebben doorstaan? U hoort het allemaal op 11 oktober! Bezoekers kunnen boven op de gewelven gaan kijken. “Zeker doen, want het is een prachtige ervaring”, zeggen degenen die daar al eens een kijkje namen. Om 14.30 uur komt een aantal oud-pastores van de parochie langs om de bezoekers te ontmoeten en een praatje met ze te maken. Ine: “Bovendien kunt u kunt tijdens uw bezoek zondagmiddag een kaarsje aansteken en in deze oktobermaand, de rozenkransmaand, een rozenkrans aanschaffen.”

Tentoonstelling

Een tentoonstelling laat ‘100 jaar kerkgebouw in Chaam’ zien aan de hand van historische foto’s, krantenknipsels en documenten. Zo is er een paneel waarop de Chaamse parochiegeestelijken de revue passeren vanaf pastoor Meeuwese in 1922. In de voorbije eeuw werkten er twaalf pastoors en meerdere kapelaans en pastorale werkers in de parochie. Er waren in de voorbije honderdjaar maar liefst ruim vijfduizend zondagse vieringen. We zien onder meer de pastoors Piet Mouwen, Piet Backx en pater Wiel Ritzerfeld SCJ, maar ook de populaire pater Bill Smit MHM. Een fraaie oorkonde van Cees Coppens vestigt de aandacht op de kosters in de voorbije eeuw. We zien Cor ‘de Koster’, die ooit haar vader als kosteres opvolgde. Bijzonder is een foto van de eerste steenlegging van de Kerk in 1924 door pastoor Meeuwese, bijgestaan door kapelaan Hamerlinck en onder toeziend oog van de beide wethouders Noyens en Van den Broek. De foto’s laten tal van feestelijke gebeurtenissen zien waaronder de gouden bruiloft van Sjaan en Kee Geerts-Koijen en de viering ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Janus Graumans die op de Ulicotenseweg woonde. In een glazen vitrine liggen prentjes van priesterfeesten, eerste en plechtige communies, vormsels en uitvaarten.

Toekomst

Op 12 oktober 1926 werd de Chaamse Sint Antonius Abt-kerk officieel in gebruik genomen en verving de oude Waterstaatskerk. Sinds de ingebruikname in 1926 is er binnen en buiten het kerkgebouw veel veranderd. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog bliezen de Duitse bezetters de toren op. De kerk werd na de verwoesting in volle glorie herbouwd, nog groter en met een robuuste kasteeltoren, ook als symbool van herrijzend Chaam. Bij de fototentoonstelling zien we foto’s van de bevrijding op 28 oktober 1944 en tonen de opgeblazen toren. We zien tevens foto’s van de wederopbouw toen de toren tijdelijk nog geen spits had. De restauratiewerkzaamheden van 2020 zijn ook afgebeeld. De ‘werkgroep herbestemming’ is zondag aanwezig met de uitslag van de enquête die gehouden is onder de Chaamse bevolking. “Wij willen graag aan u laten zien welke mogelijkheden er zijn voor ons gebouw. Er zijn visualisaties. Interessant is de vraag hoe dit gebouw de toekomst ingaat”, vertelt de werkgroep.