“Sommige mensen zijn twee keer komen kijken en iedereen was erg enthousiast over de opzet van de tentoonstelling” vertelt Walther van Asten, secretaris van heemkundekring Amalia van Solms, een van de organisatoren van de tentoonstelling ‘100 Jaar Onderwijs in Baarle-Hertog’\. Die tentoonstelling trok op zaterdag 23 en zondag 24 november meer dan 500 bezoekers! “Reacties en bezoekersaantallen hebben onze stoutste verwachtingen overtroffen.”

Door Jeanny Wouters

Leraressen en leerlingen gingen voor een foto weer graag eens in een oud schoolbankje zitten. Vooral het oproepen van de klassenfoto’s was een groot succes en ook de ontmoeting met oud-docenten en klasgenoten. Mensen kwamen elkaar sinds lange tijd weer tegen op de tentoonstelling, wat dan natuurlijk weer leidde tot leuke gesprekken en er waren groepjes die hadden afgesproken om samen te gaan kijken en weer eens bij elkaar te komen bij de tentoonstelling om herinneringen op te halen.

Opening

Bij de opening om half elf waren twee zusters Franciscanessen aanwezig, net als vele oud-leraren en oud-directeuren, burgemeester De Bont en schepen Loots en vele helpers en vrijwilligers van de heemkundekring en De Vlinder. Directeur Wim van den Heuvel heette iedereen welkom en vertelde dat het initiatief van de heemkundekring uitgegaan was voor deze tentoonstelling. “Zou het een goed idee zijn om een fototentoonstelling te organiseren in het oude schoolgebouw voor het tegen de vlakte gaat?” vroegen zij. Helaas is de staat waarin dit gebouw verkeert dermate slecht dat dat niet verantwoord was, maar het idee van een tentoonstelling werd omarmd en verder samen vormgegeven. Wim van den Heuvel zelf had gesprekken gevoerd met oude collega’s en daarvan filmopnames verwerkt in een terugblik die ook op de tentoonstelling te zien was. Veel namen moesten nog worden opgezocht bij foto’s maar daarop had men niet willen wachten want dan was er nog een jaar voorbij gegaan. De directeur bedankte de heemkundekring voor het vele gevonden materiaal, waaruit maar bleek hoe de school is verankerd in de gemeenschap van Baarle-Hertog en in zijn dankwoord nam hij ook de zusters Franciscanessen mee die veel betekenden in de geschiedenis van deze school waarvoor zij de grondslag legden. Op de tentoonstelling een foto uit 1929 waarin zusters poseren voor een hoop stenen die zij zelf bikten voor de bouw van een nieuw zusterklooster…

Waarom nu?

De secretaris van de heemkundekring Walther van Asten legde uit waarom deze tentoonstelling nu plaatsvond; het was immers geen jubileumjaar want in 1879 kwamen de zusters Franciscanessen uit Herentals naar Baarle-Hertog en dat is 145 jaar geleden. De opening van de nieuwe school was in 2017. Maar voor wie nog geen afscheid heeft genomen van het oude gebouw: het kan nog! “Binnenkort niet meer in de huidige vorm want het gebouw wordt gesloopt, dat is de concrete aanleiding voor deze tentoonstelling.” Hij benadrukte dat de heem ook bezig is met de toekomst!

Samenwerken

Jeroen Raeijmaekers was de bedenker van deze fototentoonstelling en de Heemkundekring Amalia van Solms omarmde dit initiatief. Hier ontmoet de vereniging een andere doelgroep, misschien toekomstige heemleden en samenwerken met andere organisaties zoals toerisme, cultuur en jeugdwerk en nu dus de lagere school vindt men belangrijk. “Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder” aldus Walther. “Hier zijn dingen ontstaan die we niet alleen hadden kunnen realiseren. Dank voor het enthousiasme, dat hebben we enorm gewaardeerd” en hij noemde met name voormalig leerkrachten Tinne, Meik, Marij en Cecile. Bij de heemkundekring was vooral Leo Voeten een van de sleutelfiguren.

Geen looproute

De tentoonstelling in het nieuwe Vlinder schoolgebouw had geen uitgezette looproute. Er was een lokaal waar de geschiedenis tot nu toe was vormgegeven: Wist u dat het Baarlese onderwijs aan kinderen start rond 1500? Toen was er al een gezamenlijke volksschool in Baarle-Hertog en Baarle-Nassau. In een ander lokaal was een klaslokaal ingericht met meubeltjes uit de oude schooltijd. Het volgende lokaal was ingericht als filmzaal en hier kon je de fragmenten zien van interviews die meester Wim had met juf Cecile Gulickx, juf Meik Van Haeren, Frans van Gils, Guido Verhoeven en meester Mark Van Haeren. Op de gang boven was een digitaal opzoeksysteem voor klasfoto’s en er lagen vele boeken met klasfoto’s. Er was een hoekje van corona, van Miet Verhoeven en de oorlog, foto’s van activiteiten met opnames van kinderen, een wand met spulletjes van de Vrienden van Lourdes (De Vlinder zorgt voor figuranten tijdens de Kaarskensprocessie). Beneden kon je gezellig een drankje bestellen in de refter, er waren digitale groepsfoto’s van docenten door de jaren heen en zo bleef je maar kijken naar foto’s en tijdsbeelden van 100 jaar onderwijs in Baarle-Hertog. Indrukwekkend en onderhoudend. De combinatie van foto’s en spullen zorgde voor een leuke afwisseling, net als de vele bekenden die je er tegenkwam.

Zie verderop nog een sfeervolle fotocollage van Hanne Dirven en Jeanny Wouters.