Een prachtige zaterdag om op pad te gaan. De buschauffeur en deelnemers waren netjes op tijd om samen een uurtje te rijden naar museum Klok & Peel te Asten. Een prachtig museum waar veel te zien is. We werden warm verwelkomd en de lunch stond snel voor ons op tafel. In drie groepen gesplitst kregen we daarna een uitgebreide rondleiding.

De Peel

Dit enorme hoogveengebied was erg moerassig en daardoor beperkt toegankelijk. Een streek die mede daardoor de nodige verhalen en sagen heeft opgeleverd, maar ook mooie (archeologische) vondsten. Het museum toont de geschiedenis van het gebied, van de prehistorie tot en met de ontginningen. Al sinds de vroege middeleeuwen staken bewoners van de omliggende gebieden hier turf, als brandstof. Vanaf midden 19e eeuw werd het gebied grootschaliger ontgonnen. Het museum toont het menselijk bestaan, maar legt tocn vooral de nadruk op de natuur in het gebied. Zij zijn er levensechte presentaties van dieren in het gebied.

Klokkenmuseum

Asten staat bekend om haar klokkengieterij Eijsbouts. Vele klokken en uurwerken komen hier vandaan. Er zijn er ook veel gekomen, want Museum Klok & Peel heeft de grootste collectie van klokken in de wereld! We zagen hoe klokken werden gegoten en verschillende type uurwerken en klokken door de eeuwen heen. Zowel uit de lage landen als daarbuiten. Daarbij zeer bijzondere exemplaren zoals een astronomisch uurwerk. Elke klok heeft een eigen verhaal. Onze gids kon er ons vele vertellen. Een topstuk met een eigen blog (!) is een exemplaar dat maar liefst 400 jaar in Alphen heeft doorgebracht!

De Alphense klok

In zaal 8 staat in een hoekje een klok die is gegoten in 1540 door Jan van den Ghein (opschrift). Deze klok heeft ruim vier eeuwen geluid om onze Alphense voorouders te begeleiden (met de dagindeling en kerkelijke diensten) of te waarschuwen. Bijzonder is de versiering op de klok, want normaal was de klok hoog in de toren niet zichtbaar voor de meeste mensen! De klok is versierd met vier medaillons die de Annunciatie, het Laatste Avondmaal, een zweetdoek met engel en de Mis van de HeiligeGregorius voorstellen. Tussen deze vier reliëfs staan de afbeeldingen van een gevleugeld engelenkopje. Een plaatje. Eén van de drie groepen wilden er natuurlijk mee op de foto. En al was de busgroep in drieën gesplitst, 20 mensen op een foto lukte niet in het hoekje en dus kregen de 5 geboren en getogen Alphenaren de eer om met de klok vereeuwigd te worden.

De klok die mazzel had

De Alphense klok is verschillende keren ontsnapt aan vernietiging. In 1542 rukte de Gelderse legeraanvoerder Maarten van Rossum op naar Antwerpen en liet een spoor van vernieling achter in Brabant. Ons dorp Alphen werd daarbij platgebrand. De toren was in aanbouw en de aangeschafte klokken hingen in een gebouwtje op het kerkhof. De klokken ploften door de brand op de grond en 1 moest opnieuw worden hergoten. In 1943 wordt de klok opgeëist door de Duitsers die het brons nodig hadden in de oorlogsindustrie. Per ongeluk had de klok geen monumentenstatus toegekend gekregen en werd opgehaald om omgesmolten te worden. Gelukkig kreeg de klok een herevaluatie en werd in Tilburg bewaard. In 1944 werd de kerktoren vernietigd, maar ‘onze’ klok lag veilig opgeslagen. Toen voor de herbouw nieuwe klokken werden besteld werd de oude klok meegegeven als aanbetaling. Gelukkig werd deze niet omgesmolten, maar verkocht om te gaan hangen in de Sint Bavokerk in Groede (Zeeuws Vlaanderen). De klok raakte in vergetelheid. Toen na de verkoop van de kerk in Groede de klok overbodig werd kon het museum deze aankopen voor 17000 euro. De blog is te vinden de website van het museum bij “zien en doen” / “online museum.” Of zoek op internet naar: “BNR radio de klok die mazzel had.”

Sevenum heeft ook Alphens erfgoed

De Sint-Fabianus en Sebastianuskerk in Sevenum was de tweede bestemming deze middag. We werden verwelkomt door de kapelaan en vrijwilligers die ons de geschiedenis van de kerk presenteerden. De na-oorlogse kerk is onder van dezelfde architect Valk als de Sint Willibrorduskerk in Alphen (zie www.alphenserfgoed.nl/bezienswaardigheden). De vier pilaren bij het hoofdkoor in de Sevenumse kerk komen uit de oude Alphense kerk. We hadden even tijd om deze prachtige kerk te bezichtigen. Buschauffeur Geert stond ons reeds op te wachten om ons terug naar Alphen te brengen. Zaterdag 13 april gaf wederom een uniek reisje voor leden van onze heemkundekring! Er zijn al plannen voor een andere bestemming in het najaar, meer informatie volgt via de tweewekelijkse nieuwsbrieven voor de leden.