Op zondag 14 juni namen we afscheid van het kasteleinsechtpaar van ‘Het Chaamsche Wapen’, het aloude café aan de Dorpsstraat naast de kerk. Onze eerste herinneringen aan het café naast de kerk dateren van toen wij er dagelijks langs stepten op weg naar de kleuterschool aan de Gilzeweg en weer terug.

Door Berry van Oers

Lusthof

“As ’t zo wijd is motte de koffietaofel mar bij ’t Waopen houwen”, zei opa in zijn laatste jaar meermaals. Hij had ooit, lang voor zijn ‘trouw’, met de dochter van de kastelein in de ‘lusthof’ achter het café naast de kerk gewandeld. Afijn, opa trouwde met oma die op de Heikant woonde. Toen oma ruim zestig jaar later verongelukte, ontving opa een condoleance vanuit het klooster. “Van Lieske van ’t Waopen die non wier”, zei hij.

IJsco

Naast het café van uitbaatster To was er een winkeltje waar nu de zijzaal is. Achter de toonbank stond de schoonzus met haar dochters. Ze verkochten rechthoekige vanille-ijsco’s. Je kreeg er twee dunne wafeltjes bij om de ijsco tussen te doen. Je kon er dan aan de zijkanten telkens een laagje van aflikken. Ma draaide buiten uit de automaat aan de gevel van het winkeltje vaak een pakje ‘Stuyvesant’. “Det kan ommes gin kwaod, want daor zitten filters aon”, dachten ze toen.

Eerlijk

Onderweg naar school voelden we vaak even aan de trekknop van de sigarettenautomaat bij het winkeltje, grenzend aan het café naast de kerk. Maar de knop zat altijd vast. Tot die ene keer. Toen ging het schuifje ineens open zodra we er aan trokken. Hoera, een gratis pakje ‘Stuyvesant’ voor ma! Maar toen we ma vertelden hoe we aan het pakje kwamen, moesten we het onmiddellijk terugbrengen. “Ge krijt ‘n koekske omda ge zo eerlijk gewiest bent”, zei Jo vanachter de toonbank.

Mis

Opa dronk geregeld na de zondagse mis samen met ome Minus een borreltje in het café naast de kerk. Op een keer mochten we mee. Dat was de allereerste maal dat wij er naar binnengingen. De tweede maal was na de uitvaart van ome Harrie die op zijn werk was verongelukt. De familie mocht in het zijkamertje van het café zitten, waar nu een deel van de zaal is. Een jaar later gingen we voortaan elke week naar binnen bij het café naast de kerk.

Spannend

We repeteerden wekelijks in het café naast de kerk met de Harmonie. Ik mocht plaatsnemen met mijn antieke piston naast trompettist Fran, één van de zonen van de mulder van de eertijdse molen ‘Weltevreden’ aan de Bredaseweg. Hoe spannend was dat! We zaten destijds met bijna dertig Chaamse musici in het café rond de kolenkachel waarvan de pijp naar buiten stak. Op de lessenaar stond ‘Paso Flamenco’ en aan de bar hing Kiske die was blijven hangen.

‘Deurgeven!’

De rij met muzikanten begon pal naast de driehonderd jaar oude voordeur van het café en eindigde ter hoogte van de tapkast. Daar schonk To de borreltjes in die vanaf de toog werden doorgegeven in de rij. Wanneer zo’n borreltje langs kwam en je hield het vast riep baritonblazer Piet altijd streng: “Deurgeven!” Dat veranderde toen we dons op onze bovenlip kregen. Sindsdien dronken we het spraakwater op wanneer het langskwam, met alle gevolgen van dien.

Zwartgeblakerd

Destijds waren de muzieklessenaars van hout. De richels waren aan de uiteinden zwartgeblakerd door sigaren en sigaretten. Die liet men rustig doorsmeulen tijdens het blazen. Kastelein Sjef, die To was opgevolgd, bespeelde de altsaxofoon. Hij trad op als onze beschermheer wanneer de dirigent weer eens tekeer ging. In 1978 repeteerden we voor de laatste maal in het café naast de kerk.

Overkant

Na afloop van die allerlaatste repetitie werd er stevig doorgezakt in het oude vertrouwde repetitielokaal. We mochten om de beurt met dirigente Marijke dansen. Het café naast de kerk, sinds 1891 uitgebaat door de familie De Jong, had geen opvolger. Men gooide de zaak dicht en besloot de hele reutemeteut te verkopen. De Harmonie verhuisde na ruim een halve eeuw terug naar de overkant. Het doorgeven van de borreltjes was voorgoed voorbij.