Op 25 september overleed oud-wielrenner Rini Wagtmans, bijgenaamd ‘De Witte Bles’. Eind juni sprak ik hem nog over zijn tanende gezondheid, maar niet lang. “Laten we het over andere zaken hebben”, zei Rini. We haalden allerlei herinneringen op, vooral over de Acht van Chaam. Maar eerst vroeg Rini, zoals altijd, hoe het met ons, de kinderen en op het werk ging.

Door Berry van Oers

Supporters

De eerste maal dat ik Rini zag, was medio jaren zestig als jonge wielrenner bij de Acht van Chaam. Dan fietste Rini met zijn witte haarlok langs het huis van opa aan de Ulicotenseweg, op weg in zijn blauwe tricot naar de start in de Dorpsstraat. “Daor rijdt Wagtmaas mee zunne wietten bles”, riep opa. Rini keek nog even om toen wij hem aanmoedigden. Later kwam ik hem tegen bij het Comité Acht van Chaam wanneer hij binnenviel bij secretaris Theo. Rini kon zich de aanmoedigingen van zijn eerste Chaamse supporters destijds, op weg naar de start ter hoogte van de Ulicotenseweg bij opa naast de beek, niet meer herinneren. Hij sloot het niet uit. “Want ik kleedde me daar altijd om, een paar huizen verderop bij Jan”, vertelde Rini.

Knoesten

Rini nodigde ons uit in St. Willebrord voor de begrafenis van zijn grote voorbeeld Wim van Est, winnaar van de Acht van Chaam in 1953 en in 1955. Bisschop Muskens vertelde tijdens de uitvaart dat IJzeren Willem na een gewonnen wedstrijd vaak een deel van zijn prijzengeld aan de plaatselijke parochie gaf voor goede doelen. Na de uitvaartmis in ‘t Heike zaten we rond de Brabantse koffietafel met wielerlegenden zoals Wies van Dongen en Toon van Oers, maar ook oud-premier Van Agt, bisschop Muskens en… Rini Wagtmans. Sterke Brabantse knoesten: eigenzinnig, gelovig en trouw.

Koningin

Voor de slotviering van het Zilveren Regeringsjubileum van HKH Koningin Beatrix zocht ik markante katholieken. Meteen dacht ik aan Rini en vroeg hem of hij met me mee wilde gaan naar het koninklijk feestje. Toen Rini later werd benoemd tot honorair consul van Kazachstan ontving ik een uitnodiging van hem voor een intercultureel diner met de ambassadeur van Kazachstan in Den Haag. Zo was Rini dan ook weer.

Verhaal

Waar hij kon vertelde Rini het verhaal van de Acht van Chaam, zoals tijdens de drukbezochte afscheidsreceptie van bisschop Muskens in het historische Utrechtse Academiegebouw waar in 1579 de Unie van Utrecht werd ondertekend. In een volle zaal bood Rini aan de bisschop mijn boek over de Acht van Chaam aan. Zelfs toen we later samen opnieuw bij een treffen met Koningin Beatrix waren vertelde Rini daar in geuren en kleuren aan de excellenties over ‘onze Acht’.

Thuis

Rini nodigde me uit bij hem thuis in St. Willebrord. Hij trok er een hele dag voor uit om van alles te laten zien en te vertellen. Zijn kantoor puilde uit met herinneringen aan zijn glansrijke wielerloopbaan en uiteraard aan zijn overwinningen in de Acht van Chaam. We hadden zelfs snode plannen om een soapserie te maken over Chaam en de Acht naar het voorbeeld van ‘De Pfaffs’. Een omroep, een producer en een regisseur hadden we al op het oog. We wandelden door de prachtige, keurig door Rini zelf onderhouden, tuin achter het huis. En natuurlijk bezochten we zijn bedrijf aan de overkant.

Band

Toen we terugkwamen had Ria de tafel gedekt. Op een servetje tekende Rini precies waar hij tijdens de legendarische Acht van 1968 op de Bredaseweg zijn fameuze demarrage plaatste en tourwinnaar Jan Janssen versloeg. We bespraken de band tussen Chaam en St. Willebrord. Die werd niet alleen bezegeld door het wielrennen, maar ook door pastoor Peter Bastiaansen van St. Willebrord, de zoon van de burgemeester van Chaam. Zijn parochianen eerden hun legendarische in Chaam geboren parochieherder met een standbeeld midden in ’t Heike. “Zo doen wij dat hier”, zei Rini.

Hart

Tijdens de actie ‘Schuimkoppe voor KiKa’ tegen kinderkanker hield Rini met zijn groot hart een magistrale peptalk. In het afgeladen Chaamsche Wapen sprak hij over volhouden, hoop, dankbaarheid en levenskunst en stak daarmee een hart onder de riem van de zieke Schuimkop Cees en vele anderen. Goed dat zovelen in de voorbije weken een hart onder de riem hebben gestoken van Rini, De Witte Bles.