Eerst vierden ze in oktober alleen een dierendag. Later werd dat een dierenweek. Nu is heel oktober de maand van de dieren. Wij hadden destijds zo’n dierenmaand niet nodig, want we waren toen het hele jaar door lief voor de dieren.

Door Berry van Oers

Muurzeiker

Mie leerde ons al vroeg lief voor de dieren te zijn. Als er een ‘bie’ of een ‘perreweps’ door de keuken vloog pakte ze niet de mepper maar zette ze het raam open. Liepen er ‘muurzeikers’ uit haar keukenkastje dan pakte ze niet haar schoen maar dan bracht Mie ze op een bordje naar de schuur. Datzelfde gold voor slakken. Dan pakte ze niet het zoutvaatje maar een stokje.

Hannebroek

Toke had een ‘hannebroek’ gered die uit het nestje was gevallen. Ze bracht het vogeltje zelf met veel liefde groot. Ze kneedde brood tot bolletjes waar ze stukjes appel, eierdooier en gemalen eikels doorheen mixte. Telkens wanneer Toke de hannebroek eten gaf riep ze ‘hannek’. Dan deed de hannebroek zijn snaveltje open en mikte Toke er een stukje gekneed brood in.

Hannek

Naantje had een hele volière vol met ‘hanneken’ die ze vanuit het nest grootbracht. “Ge kunt ze alles voeieren, alleen nie vergeten om er aaf en toe stukskes brandnetel deur te ruuren tegen ‘t spraauw”, zei Toke. Hoewel haar ‘hanneken’ geen ‘hannebroeken’ waren riep Naantje toch elke keer ‘hannek’ tijdens het voederen. “Det verstaon zullie ommes ok”, zei Naantje.

Kienkpuit

Opa rijfde in de dierenmaand oktober de afgevallen bladeren op een hoop in d’n hof. Oma maakte ons wijs dat daar kabouters onder woonden. Maar opa vertelde: “Daor slaopen de ´kienkpuiten´ in de wienter, zoda ze gin last van uitgehongerde ´bietutjes´ hebben.” Stiekem keek Tontje in de winter onder de bladeren en zag inderdaad een kienkpuit. “Hij is zo suf as unne mulder”, constateerde Tontje.

Kloek

Op een keer nam oma ons mee naar de kooi achter bij haar op het erf. “Stil zijn horre, want daor zit in d’n hoek ’n kloek te bruuien”, zei oma. “Kloek”, zei de kloek telkens als we over de rand keken. Toen de ‘pielekes’ waren geboren zagen we de kloeke kloek trots tussen haar nageslacht zitten en keek ons aan alsof ze wilde zeggen: “Det kan alleen mar ’n kloek!“

Zog

In de schuur bij opa naast de beek woonde een zog. Die was vier maanden geleden naar de beer geweest en vorige week bevallen van dertien biggetjes. Wanneer ze honger hadden begonnen ze te schreeuwen. “Dan lekt ‘t asof er unnen zog mee stekken aon z’n spenen op zunne rug deur ´t mozzegotje glijdt, zo hard kweiken ze”, zei opa dan.

Haaislenter

We vingen ´haaislenters´ in de poel van het ‘Teskesbos’ en namen ze mee in een plastic zakje met water. Toen we thuis in het zakje keken zagen we dat de haaislenters op hun rug lagen. “Ze zen verzopen”, volgens Girtje. Maar dierenvriend Tontje zag hun oogjes glinsteren. Even later sprongen de haaislenters vrolijk rond. Door net te doen alsof ze dood waren hielden de glibberige acteurs ons voor de gek. ”Om zo te overleven als er vijanden in de buurt zijn”, wist Tontje. “Dan lagen ze expres te lellenpoten”, concludeerde Girtje.

Kiep

Toen Mie’s buurman overleed stond op zijn bidprentje dat hij naar de hemel was gegaan. Mie vroeg zich af hoe dat kon, want de buurman had heel zijn leven ‘kieppen’ geslacht. “Wie ’n dier kan doodslaon, kan ok unne mees doodslaon”, was het motto van Mie. Toch braadde ze elke week een ‘kiep’. “Det zen ommes braoikieppen”, zei Mie dan. ‘Kiep’ on smiling!