Vorige week was er een hittegolf. Het regende waarschuwingen variërend van code rood, uit de zon blijven tot veel water drinken. In mei waren er ook al hete dagen. Wie weet welke tropische verrassingen deze zomer nog allemaal voor ons in petto heeft? Wij hadden destijds ook hittegolven. Wanneer er een hittegolf was, genoten wij daarvan.

Door Berry van Oers

‘Brandend Zand’

We kregen het warm van een hittegolf, maar we hielden het hoofd koel. Anneke zong: 'Brandend Zand'. Als het zand te heet onder onze voeten werd, mochten we buiten in het teiltje zitten en spoten we elkaar expres nat met de tuinslang. We dropen van de ‘Ambre Solaire’. De mayonaise op ons frietje schiftte. In een seconde veranderde een ‘Raket’ in limonade.

‘Zwart Water’

Als er een hittegolf was, zaten we samen buiten in d’n hof. Soms reed het bellende ‘IJsboerke’ langs en kochten we een ijsco van hem. Wanneer pa in ‘de vroege’ zat reed hij in de namiddag met ons in zijn ‘Peusio’ over de grens naar het ‘Zwart Water’. Als pa in ‘de late’ zat nam ma ons ‘s middags mee achter op de fiets naar het ‘Putven’ om af te koelen, zonder pa. “Laot ‘m mar slaopen”, zei ma dan.

‘Horrekes’

Wanneer er een hittegolf was, mochten we ‘s avonds net zolang opblijven totdat het donker was. We sliepen zonder pyjama aan met alleen een laken over ons heen en het raam wijd open. Pa had speciale ‘horrekes’ getimmerd om de muggen, motten en langpoten tegen te houden. We hoorden de buren in hun hof over ons praten, zonder dat ze er erg in hadden.

‘Frambozentups’

Bij een hittegolf troffen we oma zittend aan in de schaduw met haar blote voeten in een frambozentups gevuld met ijskoud water uit de put. We dachten dat haar haarnetje te strak zat, maar oma zei: “Het komt deur d’n hittegolf.” Vanaf haar voeten in de tups trok de verkoeling als een smeulende lont naar boven. Langzaam verschoot oma’s hoofd van kleur.

Natte handdoek

Opa hield bij een hittegolf altijd zijn sokken en klompen aan, net zoals het meeste Chaamse manvolk in die tijd deed. Om af te koelen legde opa een handdoek, gedrenkt in het koude water uit de put, achter in zijn nek. Bij extreme hitte ondernam hij hardere acties en hing hij de natte handdoek over zijn hoofd. Dan leek opa op Peter O’Toole uit ‘Lawrence of Arabia’.

Koude thee

Wanneer er een hittegolf was droeg pa een zakdoek op zijn hoofd die hij, door knoopjes in de puntjes te leggen, getransformeerd had tot een handig zonnepetje. Als hij naar de akker aan de Kerkdreef fietste gaf ma hem een Exotafles mee, gevuld met koude thee. Pa hing die fles dan aan een touw in de diepe sloot naast de akker zodat de thee koud bleef.

Margriet

Geertje, die naast ons woonde in de bovenverdieping, gebruikte bij een hittegolf vaak een waaier. Ze had de waaier van de vrouw van de dominee gekregen die altijd zingend door Chaam fietste. Wij hadden bij ons thuis geen waaiers tegen de hitte. Ma gebruikte daar altijd ‘De Margriet’ voor.

Uierzalf

Voor het huis van opa aan de Ulicotenseweg naast de beek lag asfalt. Bij een hittegolf werd dat zacht. Je kon er dan poppetjes van boetseren. Om het teer van onze handen en knieën te verwijderen gebruikten we opa’s uierzalf voor de koeien. Bij een hittegolf smeerde veel Chamenaren zichzelf in met die zalf wanneer ze in de kokende zon ‘errebeesjes’ plukten. Chamenaren wisten wel raad met hittegolven, net zoals met vrieskou. “Daor helpt uierzalf ommes ok tegen”, beweerden ze.