Met zijn verzameling van persberichten uit Chaam in de periode 1946-1958 sloot George Valckx zaterdag 17 oktober zijn driedelig onderzoek naar de Chaamse historie vanaf 1629 af. In Bellevue vertelde hij aan de hand van geprojecteerde foto’s, met echtgenote Henriëtte achter de laptop, over zijn laatste indrukwekkende verzameling. George verzamelde talloze Chaamse persberichten uit kranten, tijdschriften en boeken van die tijd en reconstrueerde daarmee een boeiend vervlogen tijdsbeeld.

Door Berry van Oers

Zoektocht

De vieringen van gouden bruiloften en de ambtsjubilea van de burgemeester en de pastoor kwamen voorbij, alsmede tal van berichten over onder meer de Acht van Chaam, concerten van de Harmonie, uitvoeringen van de openluchtspelen in het Teskesbos, raadsvergaderingen, de Oranjefeesten, de opvang bij de Watersnood in 1953, Chaamse verkeersslachtoffers, emigratie, Indiëgangers, de twee kerken, de scholen, de melkfabriek, de Jeugdherberg, het Kruisgebouw, de pannenfabriek, enzovoort. Wat George nog meer tegenkwam tijdens zijn zoektocht waren berichten over het Prinsenbosch. Chamenaren organiseerden destijds hulpacties voor mensen uit de Molukken die begin jaren vijftig in het Prinsenbosch werden gehuisvest. Maar ook veel oude schoolfoto’s passeerden afgelopen zaterdag op het scherm de revue. Daarnaast vond George bijzondere plaatjes uit eerdere tijden zoals van de Chaamse Schutterij tijdens de Onafhankelijkheidsfeesten van 1913. Op een foto van de Dorpsstraat uit het begin van deze eeuw kwam Mieke 'Bukkum' van Gils met haar wagentje voorbij om textiel, vis, eieren en boter aan de Chamenaren te verkopen.

Oorlogsverhaal

Tijdens zijn zoektocht kwam George het bijzondere oorlogsverhaal uit Chaam tegen van Jo Korteweg, die met een Canadese bevrijder trouwde in 1945. Vijftig jaar na haar huwelijk schreef ze in Canada haar Chaamse oorlogsverhaal op. Familieleden van Jo, Erry uit Chaam en Erry uit Valkenswaard, waren afgelopen zaterdag in Bellevue aanwezig toen George enkele passages uit het verhaal voorlas. Jo Korteweg zat in het verzet. Ze was koerierster voor de ondergrondse in Chaam. George: “Door verraad werd vader Hendrik gearresteerd wegens het verbergen van onderduikers en een vrachtwagen.” Het bijzondere legitimatiebewijs van Jo, uitgegeven door de Landelijke Onderduikers Organisatie, kwam op het scherm in Bellevue voorbij evenals het briefje van de geboren Duitser Otto Tetteroo uit Breda, waaruit zijn bemiddeling blijkt bij de vrijlating van Hendrik Korteweg.

Actueel

Met zijn uitgebreide verzameling persberichten belichtte George de naoorlogse periode in Chaam vanuit een bijzondere invalshoek. “Wat opvalt was de onderlinge samenhang van de Chaamse mensen in die naoorlogse tijd”, vertelde Guust van der Steen voorzitter van de ‘Stichting Kruiswerk Chaam’ die het onderzoek van George mede ondersteunde. Guust: “Men hielp elkaar waar nodig.” De periode die George onderzocht tussen 1946 en 1958 was de tijd waarin Guust zijn jeugd doorbracht. Hij luisterde in die tijd naar de vele verhalen die bij hem thuis aan de keukentafel werden verteld over het reilen en zeilen in Chaam. Guust: “Ook bij ome Vic die in de Chaamse politiek zat hoorden we van alles over Chaam langskomen.” Veel zaken die George op het spoor kwam, blijken nu nog steeds actueel. De ‘koude oorlog’ van die tijd lijkt nu weer terug te zijn. Guust: “Net als toen is er ook nu een tekort aan woningen. Ook was er destijds criminaliteit en was er net als nu een tekort aan gevangeniscellen. De stroomvoorziening moest verbeterd worden en de infrastructuur, de gezondheidszorg en preventie vroegen net zoals nu om meer investering.”

Raakvlakken

De meeste ontwikkelingen uit de periode 1946 - 1958, die George aan de hand van de persberichten liet zien, zijn al lang ten einde. Wel zijn er nog raakvlakken met de huidige situatie. Guust: “Toen emigreerden vele mensen uit onze streek naar elders om daar een beter bestaan op te bouwen. Nu hebben we te maken met immigratie en komen mensen uit andere delen van de wereld naar ons toe.” Guust memoreerde dat in die tijd telefoons nog zeldzaam waren en velen bij de buren gingen bellen. Nu heeft bijna iedereen een zaktelefoon en dreigt het overmatig gebruik de ontwikkeling van de jeugd te belemmeren. Het eindjaar van het onderzoek van George was 1958. Guust wees er op dat in dat jaar van alles ontsproot in de Chaamse samenleving. Hij noemde onder meer de oprichting van de Voetbalvereniging, de Zangvereniging en de Carnavalsvereniging. Een nieuwe periode brak aan.