Dat bijenhouden diepgeworteld is in onze streek, weten veel imkers al lang. Maar hoe diep die wortels precies reiken, ontdekten leden van de imkervereniging pas onlangs tijdens historisch onderzoek. Wat begon als een zoektocht naar oude verhalen op internet, leidde tot een verrassende conclusie: in 2027 vieren we 500 jaar imkeren in de ABC-gemeenten.
Imkers zijn van nature nieuwsgierige mensen. Tijdens het speuren naar historische informatie stuitten zij op een opmerkelijk verhaal op de website van Heemkundekring Amalia van Solms. Daar wordt een rechtszaak uit 1605 beschreven waarbij enkele imkers terechtstonden voor het stelen van bijenkorven op de heide. Uit de gerechtelijke stukken blijkt dat de schout van Merksplas (toen hoorden we nog echt bij elkaar!) maar liefst 27 bijenkorven in beslag had genomen. De betrokken imkers protesteerden hiertegen en wezen erop dat zij hun bijenvolken al jarenlang op de heide lieten grazen. In de documenten verklaarden zij dat zij met hun bijen door de Kempen, Holland, Zeeland en andere streken trokken. Sommigen deden dat al tien jaar, anderen twintig, dertig, zestig en zelfs tachtig jaar. Ook hun voorouders hielden zich al met de bijenteelt bezig.
Terug naar 1525
Voor de huidige imkers was die laatste vermelding een echte eyeopener. Wanneer in 1605 sprake is van families die al tachtig jaar actief zijn als imker, dan komt men uit rond het jaar 1525. Dat betekent dat er in onze regio al vijf eeuwen geleden mensen waren die beroepsmatig of hobbymatig bijen hielden.
Die ontdekking vormde de aanleiding voor een bijzonder initiatief. In 2027 willen de imkers samen met de inwoners van de ABC-gemeenten stilstaan bij dit unieke stukje regionale geschiedenis.
Boek en feestelijke manifestatie
De plannen zijn inmiddels volop in ontwikkeling. Een van de blikvangers wordt een boek over 500 jaar bijenhouden in de streek, waarin de rijke geschiedenis van de imkerij centraal staat. Verschillende imkers leveren hiervoor verhalen, foto's en historische gegevens aan.
Daarnaast wordt gewerkt aan een feestelijke manifestatie waarop het boek officieel wordt voorgesteld. Bezoekers kunnen er kennismaken met tal van aspecten van het imkervak. Op een speciale markt zullen demonstraties en presentaties plaatsvinden over onder meer bijenvolken, honingproductie, bijenkorven en het belang van bestuivers voor natuur en landbouw.
Ook aan de biodiversiteit wordt gedacht. Bezoekers ontvangen bloemenzaad om thuis in te zaaien, zodat iedereen een kleine maar waardevolle bijdrage kan leveren aan een bloemrijkere leefomgeving voor bijen en andere insecten.
Oproep voor oude foto's en verhalen
Om het jubileumboek zo volledig mogelijk te maken, doen de organisatoren een oproep aan inwoners van Alphen, Baarle-Nassau, Baarle-Hertog, Chaam, Ulicoten en Zondereigen. Mogelijk liggen er in familiealbums nog oude foto's van imkers, bijenkorven of honingoogsten. Ook dagboeken, verslagen, documenten en persoonlijke verhalen zijn van harte welkom.
De genoemde dorpen vielen in de tijd van de rechtszaak uit 1605 onder dezelfde schout en rechtspraak, waardoor hun geschiedenis nauw met elkaar verbonden is.
Wie materiaal heeft dat kan bijdragen aan het project, kan contact opnemen via bijenalphen@xs4all.nl. Vermeld daarbij ook een telefoonnummer. De organisatoren nemen vervolgens contact op om foto's of documenten op te halen of digitaal te ontvangen.
Met de voorbereidingen voor het jubileum zijn de imkers inmiddels volop aan de slag. Zij hopen dat inwoners uit de hele regio meehelpen om het verhaal van vijf eeuwen bijenhouden levend te houden. Zoals voorzitter Henk Cornelissen het verwoordt: "Samen kunnen we een uniek stuk geschiedenis van onze streek bewaren voor toekomstige generaties."