Het is en was voor ons een bijzondere, zeer warme zomer, in juli en augustus soms met 40 graden. Dus enkele dagen, nachten slecht geslapen, getranspireerd en veel water gedronken. In Wouwerbeek is het water haast op, maar in de Mark bleef de goede hoogte van het waterpeil duidelijk te zien. Al was het anders dan anders, alles bleef grasgroen en soms was er te veel water!

Maar ook massale extra groei, van verschillende planten en vruchten als gevolg van het vele regenwater en warmte in de grond, wat me erg verbaasde. Dit jaar hebben we onze tuinen en landbouwgronden niet hoeven te besproeien, er viel zeer regelmatig erg veel regenwater. Plassen en sloten traden vaak buiten hun oevers. Daardoor groeiden langs de oevers hele gele vlakken van dezelfde plantensoort: het Jakobs-kruiskruid. In juli en augustus waren er ongeveer 1 meter hoog opgeschoten bloeiende planten. Eén plant kan in ongestoorde toestand wel tienduizend zaden voortbrengen! Ze worden met de wind gedragen door hun zilvergrijze pluis. Men noemt dit ‘grijsaard’ en ze worden zo naar alle windstreken vervoerd.

Jakobs-kruiskruid bevat giftige stoffen. Van rundvee is bekend dat regelmatig nuttigen van deze planten tot een ernstige leverkwaal kan leiden, die soms de dood tot gevolg heeft. Sommige kleine zoogdieren, zoals konijnen eten het kruiskruid zonder schadelijke gevolgen. Dit geldt ook voor de rupsen van de Sint-Jakobs vlinder die de planten in zijn geheel kaal vreten. Al vele jaren zijn deze geelzwarte ‘zebra-rupsen’ in grote aantallen aanwezig. Op hun bloemen zijn vele insecten, bijen, hommels en zelfs vlinders aanwezig.

In Nederland maken deze composieten dan ook niet voor niets ongeveer een vijfde deel van de totale bloeiende flora uit. Dus als je deze zomer nog een geelzwarte rups tegen komt, kijk dan niet alleen naar wat hij nu is maar wat hij nog kan worden. Na weken van eten groeien en vervellen verschijnt uiteindelijk de fraaie Sint Jacobsvlinder. Een klein wonder dat zich ieder jaar opnieuw voltrekt in onze bermen en natuurgebieden. En misschien schuilt daarin ook wel een les voor iedereen die van geel en zwart houdt... een minder seizoen hoeft niet het einde ervan te zijn…

Ook het Boerenwormkruid is geel en kan tot een stevige struikachtige, dicht bebladerde plant uitgroeien en een rijke en langdurige bloei geven van gele knoopjes, die in dichte schermvormige pluimen bijeen staan. De platte 'hoofdjes' bezitten geen straal- of lintbloemen. De mooie regelmatig geveerde bladeren zijn kenmerkend voor de soort. Wanneer je een blad tussen vinger en duim wrijft, blijft de aromatische geur urenlang merkbaar. Boerenwormkruid komt ook in heel Nederland voor op droge zandige grond, die niet al te onvruchtbaar is. Aan de lijsterbesboom zag ik heel veel vuurrode vruchten aan de bomen en struiken.

Hebben die vele gele soorten in bermen en de erg veelkleurige bloemen in heel het gebied van Mark en Wouwerbeek toch te maken met het vele water en de warmte? In de oude grote eiken langs Bolberg zitten weer de eikenprocessierupsen in groten getale. De beleving van begroeiing is ook hier heel bijzonder.

Ad van de Laar - natuurgids IVN Mark&Donge

Markandalletjes

* Toch weer een hittegolfje? Voordat we het ontwend raken? Op naar oktober!

* Bestemmingsplan voor bouw depooU is definitief 'onherroepelijk' goedgekeurd. Dus ook bestuurlijk ‘groen licht’ voor de bouw! Proficiat! Het komt aan de ‘Lange Akker’ tussen de nummers 13 en 15 van de Strijbeekseweg. Het wordt niet alleen de nieuwe plek voor de bouw van de carnavalswagens, maar veel meer dan dat. Het depooU wordt voor alle Ulvenhoutse verenigingen, clubs, stichtingen, etc. de plek voor onderdak en opslag. En vooral de broedplaats om te inspireren, te creëren en samen aan de sfeer van Ulvenhout in het Markdal te bouwen!

* Familiewandeling in de Duiventoren. Op zoek naar vruchten en zaden. Zondagmiddag 4 oktober. 13u30-15u30. Speciaal voor basisschoolkinderen mét hun ouderen. Ontdekkingstocht door het herfstige bos! Eikels, kastanjes, beuken- en hazelnoten, bessen, enz. enz. Aanmelden via website IVN Mark&Donge.

* Wat zuidelijker over de grens. Ontdekkende natuurwandeling ‘van vliegveld naar heidegebied’. ‘Zonevreemd’ privaat vliegveld dankzij veel inzet nu omgetoverd tot volwaardig levend heidegebied: Natuurgebied Ekstergoor beheerd door Agentschap Bos en Natuur. Zondag 4 oktober. 14u-16u. Zelfs de verdwenen iconische Klapekster heeft het weer gevonden! Start kruising Klampovenstraat-Oostmalseweg in Beerse. Een ‘Klampoven’ is... Vraag maar aan de gidsen van Natuurpunt Markvallei.

Joop van Riet – natuurgids IVN Mark&Donge