Tekst: Claudi Olieslagers

Foto's: Gerda Laurijssen, Bas Broeders, Lianne Houben

Zondag 16 augustus vond in Baarle de 75e Kaarskensprocessie plaats. Een bijzonder jubileum voor een bijzondere traditie. Stichting Vrienden van Lourdes kijkt dan ook met grote dankbaarheid terug op een sfeervolle en indrukwekkende avond, waarin honderden kaarsjes, gebed, zang en vooral veel saamhorigheid centraal stonden.

De Kaarskensprocessie in Baarle is gebaseerd op de lichtprocessie die iedere avond op de Esplanade in Lourdes wordt gehouden. Ook in Baarle nemen we de aanwezigen mee in het verhaal van Bernadette Soubirous.

Bernadette was een eenvoudig meisje uit Lourdes. In 1858, toen zij veertien jaar was, kreeg zij bij de grot van Massabielle verschillende verschijningen van een mooie Dame. De Dame riep de mensen op tot gebed en boete. Op 25 maart 1858 maakte zij haar naam bekend: "Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis”. Voor Bernadette waren die woorden aanvankelijk onbegrijpelijk. Bij de grot ontstond een bron. Op aanwijzing van de Dame groef Bernadette in de grond, waarna er water tevoorschijn kwam. Het bronwater van Lourdes is sindsdien over de hele wereld bekend. Bernadette trad later in bij de zusters van Nevers. Zij overleed in 1879, op 35-jarige leeftijd, en werd in 1933 heilig verklaard.

Een bijzondere viering

Voorafgaand aan de processie was er een Eucharistieviering. Bisschop Bonny van Antwerpen nam de aanwezigen mee in een mooie overweging. Hij verwees daarbij onder andere naar de eclips van de afgelopen week.

Omdat hij zelf geen brilletje had om naar de eclips te kijken, besloot hij met zijn rug naar de zon te gaan staan. Toch merkte hij dat er iets veranderde in zijn tuin. De kleuren waren anders en ook de vogels gedroegen zich anders. Toen hij zich omdraaide, zag hij twee zwarte kraaien boven in een boom, gefascineerd naar de zon kijken. Het werd niet donker of duister, want de zon werd niet helemaal afgedekt. Van de zon en de maan ging zijn preek over naar Maria. Het beeld van Maria zal door de straten van Baarle gaan en iedereen mag meegaan of meekijken richting Maria net zoals we naar de zon en de maan keken.

De Eucharistieviering duurde uiteindelijk wat langer dan gepland. Voor sommige kinderen duurde het wachten op de processie dan ook wel erg lang. Zij konden nauwelijks wachten om met hun kaarsje en of rozenblaadjes op pad te gaan.

Honderden lichtjes door Baarle

Toen het eindelijk zover was, trok de stoet door Baarle. Honderden kaarsjes verlichtten de straten. Er werd gebeden en gezongen en langzaam trok de lichtende stoet door het dorp.

De Kaarskensprocessie trekt ieder jaar mensen van heinde en verre. Ook dit jaar kwamen bezoekers speciaal naar Baarle om de processie te bekijken. Op verschillende campings was de processie aangekondigd.

Sommige bezoekers werden spontaan onderdeel van het geheel. Mensen uit ’s-Gravendeel hielpen bijvoorbeeld de verkopers op de terrassen met de kapjes op de kaarsjes zetten. “We zijn er toch en het is maar een kleine moeite”, was hun reactie. Bezoekers uit Twente waren zichtbaar onder de indruk en vroegen de kaarsenverkopers om hun op de foto te zetten.

Misschien wel het mooiste compliment kwam van de terrassen langs de route. Zodra de processie eraan kwam, klonk regelmatig een zacht "sttt”. Gesprekken verstomden en mensen draaiden zich om om de lichtende stoet te bekijken.

Voor veel mensen is de Kaarskensprocessie meer dan alleen een mooie traditie. Voor zieken en mensen die een moeilijke periode doormaken, kan het een processie van hoop zijn. Het samen bidden, zingen en lopen kan kracht geven. Een kaarsje wordt aangestoken voor iemand die ziek is, voor iemand die gemist wordt of gewoon uit dankbaarheid.

Dank aan alle vrijwilligers

Een processie van deze omvang kan alleen bestaan dankzij de inzet van heel veel vrijwilligers. Jaar na jaar staan zij klaar om kaarsjes te verkopen, de route te begeleiden, deelnemers te helpen en alles achter de schermen in goede banen te leiden.

Ook de kinderen zijn een belangrijk onderdeel van de processie. Hun enthousiasme en stralende gezichten maken het geheel compleet.

Na afloop was er bij Den Engel een drankje voor iedereen die had meegeholpen. Burgemeester Marjon de Hoon-Veelenturf sprak, met burgemeester Philip Loots naast haar, haar waardering uit voor alle vrijwilligers.

Tijdens haar vakantie in Málaga had zij zelf een processie meegemaakt. Daar werd haar verteld dat dergelijke processies in Nederland eigenlijk niet meer voorkwamen. Met trots kon zij daar vertellen dat Baarle dit jaar de 75e processie organiseerde.

Vijfenzeventig jaar een lichtprocessie organiseren is niet vanzelfsprekend. Zo’n traditie blijft alleen bestaan wanneer mensen bereid zijn er samen hun schouders onder te zetten en belangeloos hun tijd en energie te geven.

Zo eindigde de 75e Kaarskensprocessie zoals zij begon: in verbondenheid en met veel dankbaarheid. Dankbaarheid voor de traditie, voor alle deelnemers, voor de bezoekers, maar bovenal voor alle vrijwilligers die deze avond opnieuw mogelijk hebben gemaakt.

Heeft u de 75e Kaarskensprocessie gemist? Zet dan alvast zondag 22 augustus 2027 in uw agenda. Dan staat de 76e Kaarskensprocessie gepland. Hopelijk mogen we dan opnieuw op u rekenen – als deelnemer, bezoeker, vrijwilliger of gewoon als iemand die even stil wil staan bij het licht.