Vrijdag 15 mei stond in Alphen in het teken van de dodenherdenking. Het was pastoor Binck die kort na de Nederlandse capitulatie op 10 mei 1940 opriep om ‘zijn’ Poolse en Alphense soldaten en oorlogsslachtoffers elk jaar op de eerste vrijdag na 10 mei in Alphen te herdenken. Daarmee werd dit jaar de 87e en oudste Nederlandse herdenking georganiseerd door de Stichting Dodenherdenking Alphen.
Door Luc van Hoek
Begrijpen
Na de ontvangst van de genodigden in Cultuur Centrum den Heuvel startte de Dodenherdenking met een dienst in de Willibrorduskerk. Diaken Stefan de Lange, die samen met dominee Henrieke ten Thije de dienst voorging, wees nogmaals op het thema van deze herdenking: ‘de geschiedenis leren begrijpen’. De dienst werd muzikaal ondersteund door het Alphens Mannenkoor, dameskoor Avanti en Harmonie Vlijt en Volharding. Ook het Sint Willibrordusgilde en Scouting Alphen waren onderdeel van deze waardige dienst.
Namen blijven benoemen
Na afloop van de dienst trok de lange stoet onder stemmige muziek naar het oude parochiekerkhof aan de Molenstraat. Namens de stichting presenteerde Maikel Foesenek de bijeenkomst. Burgemeester Lieke Schuitmaker heette daarbij ook GRH Breda 1944 welkom: zij zorgden door hun aanwezigheid in authentiek Poolse militaire klederdracht en met vaandel van de 1e Poolse Pantserdivisie voor passende bijdrage. In haar indrukwekkende toespraak wees de burgemeester erop dat we niet alleen moeten blijven herdenken, maar ook samen moeten bijdragen aan een vreedzame toekomst. “Want conflicten of oorlogen beginnen niet met geweervuur, maar met retoriek, met woorden!” Burgemeester Schuitmaker vertelde ook het verhaal van Johannes Vermetten. “Ik sprak onlangs zijn kleinzoon, Toon. Dan komt alles dichterbij, krijgt ’t een gezicht. Zijn grootvader Johannes ligt hier voor ons begraven. Op 10 mei 1940, op de eerste oorlogsdag, in de buurt van Someren overleed hij in de verdediging van ons land; 35 jaar jong. Zijn dochter Jana (geboren in 1934) en kleinzoon Toon zelf zijn hier ook. De weduwe van Johannes hertrouwde en trok naar Sint Oedenrode: een hard bestaan volgde om de boel draaiende te houden. Toon is in Zijtaart, bij Veghel, geboren maar Alphen blijft trekken. Zo heeft hij aan zijn ouders beloofd de dodenherdenking in Alphen te blijven bezoeken, vaak samen met zijn moeder. Zoals hij zelf zei: “We moeten de namen van iedereen blijven benoemen. Zo hoort dat gewoon.”
Kranslegging
Traditioneel werden daarna kransen gelegd door de gemeente Alphen-Chaam, een delegatie uit Baarle-Nassau, een afgevaardigde van de Poolse ambassade en leerlingen van de basisschool Willibrordus. Dit alles onder militaire saluut van de Nederlandse NATRES militaire erewacht. Sinds enkele jaren hebben ook de graven van zowel de achttien Poolse als zes Nederlandse graven een gezicht gekregen. Heemkundekring Carel de Roy zocht en vond na intens zoekwerk de foto’s van de gesneuvelden. Met het noemen van hun namen door Kees Novak en het plaatsen van een bloem werden alle gesneuvelden geëerd. Joop de Vuijst noemde daarnaast de namen van de Alphense oorlogsslachtoffers. Joanie van Spaandonk bracht op trompet met de Last Post een indrukwekkende laatste groet, waarna harmonie Vlijt en Volharding naast het Wilhelmus ook het Poolse volkslied ter afsluiting speelde. Terug op het Binckplein bracht het Willibrordusgilde nog een vendelgroet aan het college van B. & W. en de genodigden en speelde de harmonie het Belgische volkslied, als dank voor de opvang van Alphense oorlogsvluchtelingen in oktober 1944, de nadagen van de Tweede Wereldoorlog voor Alphen. Burgemeester Schuitmaker dankte nogmaals iedereen die in welke vorm dan ook een bijdrage had geleverd aan de sfeervolle en respectvolle herdenking en nodigde de aanwezigen uit om samen af te sluiten in CC den Heuvel.