Op 5 december 2024 zat hij voor de laatste keer op de burgemeestersstoel in de gemeenteraad van Baarle-Hertog. Zesendertig jaar maakte hij deel uit van de gemeenteraad; ruim veertig jaar was hij politiek want er was halverwege zijn politieke carrière een legislatuur dat zijn partij geen deel uitmaakte van de gemeenteraad. De partij wisselde diverse malen van naam, van Progressieve Partij Baarle (PPB) naar Agalev en Groen! (landelijke partijen) naar Forum en nu Forum +. We blikken terug op bewogen jaren met ups en downs.

Door Jeanny Wouters

In 1982 kwam Frans de Bont in de lokale politiek, en de eerste legislatuur zat zijn partij met één zetel als enige in de oppositie. “Ik was een jong manneke, 29 jaar, tussen toen meest ouderen. Rik Vanhove was gekozen in de raad, maar omdat hij een schoonbroer was van Jan Van Leuven mocht hij niet in de raad” vertelt Frans. De PPB werd destijds opgericht door onder andere Mark Van Haeren, Rik Vanhove en Frans de Bont. “Samen met Leo van Tilburg (CDK) ben ik destijds in de raad gestapt allebei als jonge mannen.”

Vantevoren

Hoe kom je in de politiek terecht, wat ging eraan vooraf? “In 1977 ben ik afgestudeerd als architect; ik was de eerste Belgische architect in het dorp die zich hier vestigde. Ik was ook lid van Plus, heel intensief. In die tijd was er een probleem met huizen in de Belse wijk, die waren slecht gebouwd, er waren veel lekkages. Er was een actiegroep opgericht en die haalden mij erbij, dat was eigenlijk de voorloper van mijn politieke carrière. Ik heb de politiek altijd gevolgd, mijn vader was raadslid, mijn oom (Willem) was schepen tot 1969.”

Schepen

Bij de volgende verkiezingen werd Frans zelf schepen. In 1988 scoorde de PPB een zetel extra en was de verdeling in de raad 4-4-2-1. Frans had burgemeester kunnen worden, maar dat ging op het laatste moment niet door. Hij werd wel schepen. Vlak voor de volgende verkiezingen aan het eind van deze legislatuur (zesjaarlijkse raadsperiode jw) overleed Rik Vanhove. Er was ook ruzie in de partij geweest. Of dat de oorzaak was van de verkiezingsnederlaag die volgde kan niemand zeggen, maar de PPB zat vanaf 1994 niet meer in de gemeenteraad. Zij hadden geen enkele zetel maar bleven wel actief als partij. “We zijn doorgegaan, met volgen van de Baolse politiek en stukskes schrijven in het weekblad.” In die tijd speelde ook het behoud van de zelfstandigheid van Nederlandse gemeentes en in Hertog werd een actiegroep ingericht waarvan Frans voorzitter werd. Heel fanatiek was men met burgemeester Fons Cornelissen erbij, om Nassau te steunen in de strijd om zelfstandigheid te behouden. Hij herinnert zich nog acties als de stunt met een lijkwagen samen met Fons van Tilburg om Baarle symbolisch ten grave te dragen, die de kranten haalde bij het tekenen van de overeenkomst voor vastlegging van de Enclavegrenzen…

Vervolg

In 2000 kwam de PPB op als Agalev, afkorting voor Anders Gaan Leven. Een nationale politieke partij in België waarbij men was aangesloten. In 2006 werden dat Groen! en zat men in de oppositie in de gemeenteraad.

2012 was het Forum+ dat een coalitie vormde met CDK waardoor Frans wederom schepen werd. In die tijd was men samen met de actiegroep tegen de vestiging van een golfterrein in Zondereigen.

De laatste raadsperiode, startend na de verkiezingen van 2018, vormde Forum+ een coalitie met NV-A en werd Frans burgemeester van Baarle-Hertog. Op de eerste dag van zijn burgemeesterschap, in die tijd altijd op 1 januari, ging ’s nachts om 00.15 uur de telefoon bij de kersverse burgemeester. Brand in Zondereigen, de kerststal stond in lichterlaaie en de burgemeester moest daar natuurlijk naartoe. Zoiets vergeet je niet snel…

Omdat op 5 december 2024 de nieuwe gemeenteraad al werd geïnstalleerd (van hogerhand bepaald), net als de nieuwe burgemeester, kon hij net niet de 6 jaar als burgemeester vol maken. Frans werd na de verkiezingen van 2024, waarin Forum+ maar één zetel overhield, schepen in de coalitie met NV-A. Op 5 december nam hij afscheid als burgemeester, in februari tijdens de raadsvergadering droeg hij zijn schepenzetel over aan partijlid Sophieke Verhoeven die de vorige legislatuur ook schepen was geweest. Frans werd terug gemeenteraadslid en op 20 maart stapte hij uit de gemeenteraad en droeg hij zijn plek over aan Bart Mertens.

Cijfers

Frans de Bont zette wat cijfers op een rijtje voor de terugblik op deze lange loopbaan: In 42 jaar politiek zat hij 36 jaar in de raad. 18 jaar in de oppositie, 12 jaar was hij schepen en 6 jaar burgemeester. Hij vergaderde en werkte in drie gemeentehuizen: het oude gemeentehuis waarin nu het Heemhuis is gevestigd, het gemeentehuis gevestigd in de voormalige school aan de Kerkstraat 11 en het nieuwe gemeentehuis aan de Parallelweg. Hij maakte drie gemeentesecretarissen mee: Julien Van Haeren (3 jaar), Jan Vervoort (38 jaar) en Trees Van Gheluwe (1 jaar). Hij werkte samen met drie burgemeesters: Jan Van Leuven, Leo Van Tilburg en Fons Cornelissen. Achteraf bekeken vond hij de periode van 1988-1994 de mooiste periode. Hij zat toen in het schepencollege met Jef Mertens en Leo Van Tilburg en burgemeester was Fons Cornelissen. Ze waren net verhuisd naar Kerkstraat 11, alles was nieuw…

Moeilijke periode

De moeilijkste periode in zijn loopbaan is toch wel begin 2020 geweest. In korte tijd stierf schepen Ad Haneveer, een schepen moest aftreden, toen kwam corona. “Mensen vielen gewoon dood” zegt hij geëmotioneerd. “Ik was heel blij met ons heel goei ambtenarenkorps, die hebben dit goed begeleid. De wetgeving in Brussel was elke dag anders, de pers belde elke dag, als je één woordje verkeerd zei... dat was echt moeilijk. Ik heb zeker niet de gemakkelijkste legislatuur gehad om burgemeester te zijn.” Bij zijn afscheid waren er vele mooie woorden en complimenten. “Het was mooier geweest als ik met een goeie uitslag had kunnen afsluiten.”

Waarom stoppen?

Uiteraard is dat een belangrijke vraag in dit verhaal. Frans: “Als we een goede uitslag hadden gehaald was ik zeker doorgegaan. Dit had ik met onze partij en met mijn vrouw Hanneke doorgesproken. Maar nu hadden wij maar één zetel. Het decreet heeft ons de das om gedaan” klinkt het gelaten. In België is er een wettelijk bepaald decreet, een rekenmethode om verkiezingsuitslagen om te zetten in zetelverdeling. Twee stemmen meer hadden de partij een zetel extra opgeleverd! Achteraf hoorde hij van veel Nederlandse Hertogenaren dat die niet tijdig hadden aangemeld om te mogen stemmen. Kritiek op het systeem heeft hij zeker; hij vindt het vaak ondemocratisch. Of dat wat uitgemaakt had?

Frans is gaan nadenken: “72 jaar… Door nu te stoppen konden twee mensen van onze partij in de gemeenteraad, en dit door de rare wetgeving rond de gemeenteraadsverkiezingen. Wij hebben daar gebruik van gemaakt.” De voorbije jaren heeft hij een aantal grote dossiers die erg lang duurden kunnen volgen en voltooien, zoals de randweg (40 jaar), cultuurcentrum (30 jaar), inbreidingsproject (20 jaar). “Dat was niet mijn persoonlijk conto, maar ik heb er wel mijn handtekening onder kunnen zetten, dat het af is!”

Manier van werken

Maar het allerbelangrijkste was voor Frans de Bont toch altijd de manier van werken. Waar hij het meest trots op is, is de goeie sfeer in het gemeentehuis onder zijn burgemeesterschap. De sfeer onder het personeel, er is sprake van een zeer klein verloop. “Dat vind ik belangrijk, mooi.” En dat de gemeente er goed voor staat, schuldenvrij is, als schepen van financiën vond ie dat een belangrijke taak. “Het huidige subsidiesysteem van de verenigingen hebben we 40 jaar geleden uitgedokterd. Vanaf toen werden ze beoordeeld op hun werking en begroting. Deze werking wordt nog altijd gebruikt. Geen politiek gedoe meer net als vroeger.” Als hij terugdenkt aan die eerste jaren: “bij de oprichting vonden we alles oubollig.” Inmiddels hoort hij zelf bij de ouderen, maar zijn partij Forum+ is weer een lokale partij als in het begin met opvallend veel jonge mensen. Er waren jaren dat het moeilijk was de kieslijst vol te krijgen maar de laatste jaren is dat niet meer zo. “We zijn wel bezig met wat we belangrijk vinden, groen, klimaat, maar niet extreem. Wel bomen planten, nuchtere haalbare doelen. We hebben een goeie groep, ik kan goed stoppen. We hebben een grote achterban waar ik ook deel van uit blijf maken. En zo komt er eindelijk tijd voor vrouw en kleinkinderen, andere dingen gaan doen, het mag onderhand!”