Jan Bergakker (1953) werkte in de farmaceutische industrie. Regelmatig was hij voor zijn werk ook in het buitenland. Dat hij leefde voor zijn werk, wil hij niet zeggen, want reizen en vakantie vond hij net wat leuker. Ruim vijftien jaar geleden kreeg Jan te maken met een aandoening met een ernstige cognitieve beperking tot gevolg.
Door Claudi Olieslagers
Na een revalidatie van jaren moest Jan op zoek naar een nieuwe daginvulling. Zijn NAH (niet-aangeboren hersenletsel) maakte het onmogelijk om terug te keren naar het werk dat hij jaren had gedaan. Jan’s vrouw AnneMarie werkte in de zorg en besloot om Jan zelf te gaan verzorgen, geholpen door drie andere verpleegkundigen. Een van deze dames was de Baarlese Wilhelmien.
De in Goirle wonende Jan vertelt volop aan de keukentafel van Wilhelmien. Op het eerste gezicht zou je denken dat er niets aan de hand is. Jan legt het uit als volgt: we lopen allemaal weleens naar de keuken om iets te pakken en weten dan niet meer wat we gingen doen. Bij Jan gebeurt dit de hele dag, terwijl hij tegelijkertijd het ene feitje na het andere oprakelt. ”Mijn hersenen missen de automatische piloot,” zegt Jan.
Jan heeft inmiddels een manier gevonden om het leven te leven en krijgt daarbij de nodige hulp. Dat hij uiteindelijk bij een zorgatelier terechtkwam en talent bleek te hebben voor schilderen, maakte het leven weer zinvol voor hem. Jan raakte geïnspireerd door Gerhard Richter, een Duitse kunstschilder. Jan werkt met rakels, een soort plamuurmessen in allerlei maten, en krijgt energie van het werken met kleuren. Bij rakelwerk ontstaat het schilderij tijdens het schilderen. Het is een techniek waarbij de verf moet drogen voordat je verder kunt werken: ”anders wordt het een bruine soep,” vertelt Jan. ”Soms moet ik mezelf dwingen om op te houden,” zegt hij. Steeds kijkt hij naar zijn werk en bedenkt wat het uitgangspunt is. Ik mag zijn kunstwerken die even bij Wilhelmien staan opgeslagen zien en als ik er iets anders in zie dan Jan, dan is dat goed. Jan geeft aan dat het heel erg is dat hij een automatische piloot mist, maar dat hij daardoor niet wordt belemmerd in het vrij denken en schilderen, wat zijn schilderwerk ten goede komt.
Het heeft lang geduurd dat Jan – vooral met hulp van Wilhelmien – op het spoor van een voor hem passende dagbesteding uitkwam. Nu gaan ze samen een paar keer per maand op pad in het buitengebied van Baarle, Jan doet er inspiratie op voor zijn kunstwerken. Dat verklaart ook de ‘Baarlese titels’ van enkele schilderijen. In Atelier Buiten in Lage Mierde (inmiddels verdwenen vanwege de waterwerken van de Reusel) heeft Jan plezier gekregen in het rakelen. Nu gaat hij naar Studio Xplo (Tilburg) waar mensen hun creatieve vaardigheden kunnen ontwikkelen. Daar kwam Jan in contact met het KIK-platform, waar kunstenaars, ontwerpers en makers hun werk te koop kunnen aanbieden. KIK staat voor Kleinschalig Inclusief Kunstencentrum. Op hun website worden hun talenten zichtbaar door het tonen van hun unieke creaties. Met het geld dat het opbrengt kunnen materialen worden aangeschaft. Jan krijgt nu een kans om in Cultuur Centrum Baarle een expositie te houden. Zondag 20 oktober wordt deze om 10.00 uur geopend. Jan nodigt u van harte uit om te komen kijken. Uiteraard zullen de kunstwerken van Jan een tijdje blijven hangen in het CCB en kunt u de weken daarna ook nog op eigen gelegenheid gaan kijken. Jan benadrukt nog dat hij door de kunst weer kwaliteit van leven heeft gekregen. ”Ik werd ooit wakker in een vreemde wereld,” zegt Jan, ”maar ik heb van die wereld iets gemaakt.”