Een kleine brand, die werd opgeschaald naar middelgroot. Dat was maandagavond 14 september de oefening voor een brandweerteam, en de locatie was het bedrijfsgebouw van SPJ op het industrieterrein in Baarle-Nassau. Daar verzamelden zich in een van de hallen een heleboel genodigden, familie en vrienden en brandweermensen, om Philip Harmsen te verrassen. Na 50 jaar trouwe dienst als brandweerman, nam hij afscheid…

Door Jeanny Wouters

Teamleider Tijs Moonen verwelkomde iedereen en meldde blij te zijn dat het toch gelukt was om Flip te verrassen. Een groot aantal brandweervoertuigen reed het terrein op bij SPJ, het oefenvoertuig was voor het gebouw geparkeerd en voor de oefening gingen de manschappen door de voordeur naar binnen. Achter op het terrein gingen daarop de feestgasten naar buiten, en toen de oefenploeg naar buiten kwam aan de achterzijde was de verrassing compleet. Philip was zeker verrast “da wel”!

50 Jaar

Vervolgens werd bij SPJ snel opgeruimd en trok het gezelschap naar de Brandweerkazerne, waar het feest kon worden voortgezet met een hapje en drankje voor iedereen en voor Philip een speciaal woord van dank, een speld en presentje. Ben Ham, districtsmanager Hart van Brabant, sprak de vertrekkend brandweerman toe en schetste onder andere het verloop van zijn loopbaan:

“Na je diploma LTS automonteur op 24 juni 1976 te hebben behaald op de 1e RK Lagere Technische School, ben je gaan werken bij Volkswagengarage De Jong in Baarle-Nassau. Dat technische zat er dus al vroeg in. Jouw brandweerloopbaan begon op 16 september 1976, als vrijwilliger bij post Baarle.” In 1980 maakte hij de overstap naar de gemeente Tilburg, als aspirant brandwacht in tijdelijke dienst en een jaar later in vaste dienst. “Daarna volgde stap voor stap een indrukwekkende reeks bevorderingen: van brandwacht via brandwacht 1e klas naar hoofdbrandwacht, van onderbrandmeester naar brandmeester, vervolgens adjunct-hoofdbrandmeester en uiteindelijk hoofdbrandmeester. Iedere stap vertelt iets over jouw ontwikkeling: steeds meer kennis, steeds meer verantwoordelijkheid en steeds meer vertrouwen vanuit de organisatie.”

Van alle markten thuis

Philip Harmsen bleek werkelijk van alle markten thuis. Hij was: manschap, chauffeur, duiker, gaspakdrager, instructeur, bevelvoerder, officier van dienst, ploegchef, posthoofd, coördinator, afdelingshoofd en adviseur. “Stuk voor stuk rollen waarin je kennis, rust en vakmanschap nodig hebt. En daarnaast natuurlijk de echte techneut die zich vastbijt in materieel, kazernes, gebouwen en oplossingen. Als er iets geregeld, uitgezocht of gebouwd moest worden, dan was Flip vaak degene die er zijn tanden in zette.”

De karaktereigenschappen die Philip typeren? Vakmanschap en humor, techniek en mensenwerk, verantwoordelijkheid en relativering. “Je kon serieus zijn als het moest, maar je bracht ook luchtigheid en plezier mee. En dat is in ons vak minstens zo belangrijk” aldus districtshoofd Ben.

Geen stille aftocht

Flip ging per 1 januari 2022 met ABP-keuzepensioen en een echt afscheid is er toen door corona niet geweest. “Althans niet op de manier die paste bij jouw betekenis voor de organisatie. En eerlijk gezegd: na vijftig jaar brandweer kom je ook niet zomaar weg met een stille aftocht. Daarom is het des te mooier dat we vandaag alsnog uitgebreid kunnen stilstaan bij jouw enorme bijdrage. Vijftig jaar brandweer: dat is een prestatie om trots op te zijn.” Vervolgens was er een gouden speldje voor deze bijzondere brandweerman. Gevolgd door een hele gezellige avond met ook heel veel oud-collega’s die soms een verre tocht maakten om hem nog eens te zien.

Zelf kunnen beslissen

Een dag later praat ik op een rustig moment na met Philip Harmsen, 68 jaar oud en per 16 september 2026 helemaal definitief gestopt. “Op 16 september 1976 kwam ik erbij en dat is ook vijftig jaar later de laatste dag. Ik heb dat zelf kunnen beslissen” legt hij uit. Dat besluit heeft hij weloverwogen genomen. Vroeger moest je op 55-jarige leeftijd stoppen bij de brandweer; dat lokte een maatschappelijke discussie uit, in verband met leeftijdsdiscriminatie. Daarna was de jaarlijkse gezondheidskeuring de maatstaf. Dat is voor Philip nooit een probleem geweest, want hij is nog steeds in prima conditie. Hij haalde de laatste keuring nog, maar zijn besluit ligt vast. “Nieuwe informatiesystemen in voertuigen, ik kan het nu nog bijhouden, maar het wordt moeilijker” zegt hij. Vandaar zijn besluit.

Dakar

Over het feestje is hij lovend. De verrassing was zeer geslaagd. “Ge wit dat er iets gaat gebeuren, maar ik dacht dat het na de 16e zou zijn”. Deze maandag had ie niks in de gaten. De speech van Ben was geweldig, alles was heel goed voorbereid. Was er niks wat men vergeten had te benoemen? Na even nadenken heeft ie toch een herinnering die voor hem belangrijk was, namelijk de deelname met drie brandweermannen aan de Dakar Rally enige jaren geleden, als service team. Een geweldige ervaring, maar dat deden ze niet namens de brandweer, het stond er los van hoewel ze wel met drie brandweermannen waren…

Is er niks wat ie gaat missen? “Dat vraagt iedereen. Nee, ik heb er naartoe geleefd, eerst gestopt als officier van dienst, twee jaar later bij Brandweer Tilburg als beroeps, vorig jaar heb ik ruim op tijd aangegeven te stoppen: met vijftig jaar stop ik heb ik altijd gezegd!” Helemaal laat ie de brandweer niet los. Er is namelijk een clubke van oudgedienden, “daar sluit ik me nou ook bij aan.” En hij blijft sociaal vrijwilliger.