Op zondag 1 maart is het ‘nationale complimentendag’. Dan geven we elkaar schouderklopjes als blijk van erkenning en waardering. Iedereen heeft wel eens een schouderklopje nodig.‘Bestuiten’ noemden ze dat in Chaam. Ma ‘bestuitte’ ons altijd wanneer we haar ons rapport lieten zien.

Door Berry van Oers

Bijbedoelingen

Schouderklopjes geven, met mate, was eigenlijk heel gewoon in Chaam. Maar wie dat te vaak deed werd al snel ontmaskerd als een ‘kontkruiper’ die ‘een veer in je kont stak’. Zo iemand had geheid bijbedoelingen, volgens ma. “Pas op veur ‘gatlekkers’, want die wullen wa van oe”, zei ze dan. Wellicht wilde de gever zelf aardig gevonden worden of wilde hij dat je als ontvanger nog harder ging werken.

Groet

Een schouderklopje werd ook gegeven als begroeting van goede bekenden. Als Minus van Snijders na de mis in ‘Het Chaamsche Wapen’ een borreltje pakte, begroette hij zijn broer Sus altijd met een schouderklopje. Dan zette zo’n klopje de toon voor het gesprek dat volgde. Waren hun ‘zakken vol’ dan gaven ze elkaar opnieuw een schouderklopje, maar dan als afscheidsgroet.

Twee of drie

Onverwachte schouderklopjes hebben het meeste effect. Zo’n schouderklopje bestond uit twee of drie zachte klopjes met de hand op iemands schouder als je diegene wilde laten weten dat je hem waardeerde. Het waren destijds vooral mannen die elkaar schouderklopjes gaven. Het was toen niet gebruikelijk om andermans vrouw zo maar aan te raken door het geven van een schouderklopje.

Toestemming

Pas vanaf de jaren zeventig werd het normaal om als man ook vrouwen schouderklopjes te geven. Maar sinds een paar jaar zijn het toch weer voornamelijk mannen die schouderklopjes uitdelen aan elkaar. Zij hoeven elkaar niet eerst om toestemming te vragen. “Agge nou de directrice of de secretaresse zomar ’n schouwerklopke gift, kan det verkeerd uitgeleet worren”, legde Thijs uit.

Spindokters

In de politiek maakt het schouderklopje een opmars. De mannelijke lijstrekkers gaven elkaar tijdens de voorbije verkiezingen regelmatig schouderklopjes bij het op- en afgaan achter de debattafels. Een hand op je schouder of een arm om je heen staat joviaal en geeft de indruk, ondanks verschillen, goed samen door één deur te kunnen, zullen de spindokters uitgedokterd hebben. Vrouwelijke politici doen ook mee. In plaats van een schouderklopje leggen zij meestal hun hand op de arm van hun gesprekspartners tijdens het napraten. Zou dat bij de komende lokale verkiezingen ook zo gaan?

‘Det werkt ok!’

Je moet niet azen op schouderklopjes. “Verwocht gin schouwerklopkes, want die krijde ommes nie”, zei vrijwilliger Koos altijd. Hij sjouwde van alles, maar kreeg eigenlijk nooit van iemand een schouderklopje. Toch bleef hij zich jaren achtereen vol vuur inzetten voor van alles en nog wat. “Ik geef m’n eigen zelf wel ’n schouwerklopke, want det werkt ok”, zei Koos. Wies gaf hem gelijk. “As ’n aander ‘t nie doet, dan motte oew eigen zelf kietelen”, demonstreerde ze dan.

Handmatig

Schouderklopjes kunnen verbindend en soms zelfs therapeutisch werken. Niettemin dreigen schouderklopjes ook in Chaam uit de tijd te raken. We complimenteren elkaar veel liever met onderscheidingen en lintjes. Ze verkopen zelfs doosjes bonbons met de tekst ‘schouderklopje’ op het doosje gedrukt. En wat te denken van ‘veilige’ digitale schouderklopjes? Allemaal goed bedoeld natuurlijk, maar er gaat eigenlijk niets boven zo’n echt handmatig Chaams schouderklopje, met of zonder toestemming.